Trwa ładowanie proszę czekać ...

Najczęstsze choroby otrzewnej

10 marca 2017

Zapalenie otrzewnej to miejscowy lub rozlany proces zapalny rozwijający się w otrzewnej. Powstaje na skutek przedostania się do jamy otrzewnej bakterii lub niezakażonego płynu ustrojowego. Wyróżnia się trzy rodzaje zapalenia otrzewnej – spontaniczne, wtórne i jako konsekwencja dializy.

Spontaniczne bakteryjne zapalenie otrzewnej – u chorych z wodobrzuszem

Spontaniczne bakteryjne zapalenie otrzewnej, w skrócie SBZO, pojawia się głównie u chorych z wodobrzuszem i jest wynikiem zakażenia płynu puchlinowego w jamie otrzewnej. Niekiedy SBZO występuje również w przebiegu marskości wątroby i:

  • zespole nerczycowym,
  • niewydolności serca,
  • zespole Budda-Chiariego,
  • chłoniaków oraz innych nowotworów.

Na spontaniczne zapalenie otrzewnej choruje około 8-21 procent chorych z wodobrzuszem. Ryzyko zapadnięcia na SBZO zwiększa m.in.:

  • krwawienie z przewodu pokarmowego,
  • infekcja dróg moczowych,
  • zakażenie układu oddechowego,
  • cewnik w pęcherzu,
  • cewnik w naczyniu krwionośnym,
  • wielokrotna paracenteza,
  • ilość białka w płynie puchlinowym < 1g/dl,
  • stopień C w skali Childa-Pugha w niewydolności wątroby.

Objawy w przypadku spontanicznego zapalenia otrzewnej to m.in. gorączka, ból brzucha, nudności, osłabienie i wymioty. U ponad 50 procent badanych obserwuje się również wzrost napięcia powłoki brzucha, niewydolność nerek i wstrząs septyczny. SBZO leczy się antybiotykoterapią (m.in. cefotaksyną, amoksycyliną lub ciprofloksacyną), zgodnie z wynikiem posiewu płynu puchlinowego. W skrajnych przypadkach u niektórych chorych należy rozważyć przeszczepienie wątroby.

Wtórne zapalenie otrzewnej – u chorych z wyciętym wyrostkiem robaczkowym lub wrzodami

Wtórne zapalenie otrzewnej, w skrócie WZO, najczęściej jest przyczyną perforacji (wycięcia) wyrostka robaczkowego, wrzodu żołądka, uchyłku, uwięźnięcia przepukliny, pęknięcia ropnia jamy brzusznej lub miednicy mniejszej. Do WZO może dojść również w wyniku rozejścia się zespoleń pooperacyjnych. Do podstawowych objawów wtórnego zapalenia otrzewnej zalicza się:

  • ból brzucha,
  • gorączka,
  • nudności,
  • osłabienie,
  • zniesienie perystaltyki,
  • wstrząsy,
  • wymioty.

Diagnostykę w przypadku WZO przeprowadza się za pomocą badania radiologicznego jamy brzusznej lub badania bakteriologicznego płynu otrzewnej. Wtórne zapalenie leczy się przede wszystkim chirurgicznie przez drenaż ropy z otrzewnej. Jeśli rozpoznanie WZO miało miejsce w początkowym stadium schorzenia, można również zastosować antybiotykoterapię za pomocą aminoglikozydu i klindamycyny.

Zapalenie otrzewnej jako konsekwencja dializy

Dializa otrzewna to zabieg, który przeprowadza się dla oczyszczenia krwi ze szkodliwych treści metabolizmu (szczególnie w wypadku przewlekłej niewydolności nerek). Niestety może on powodować dializacyjne zapalenie otrzewnej. DZO wywoływane jest najczęściej przez grzyby – drożdżaki typu candida albicans. Do zakażenia dochodzi gdy chorzy dotykają połączenia między pojemnikiem z płynem dializacyjnym a cewnikiem. Średnio na dializacyjne zapalenie otrzewnej pacjenci chorują raz na dwa lata. DZO leczy się poprzez antybiotykoterapię, stosując kloksacylinę z kwasem fusydowym. Ważne również jest usunięcie cewnika dializacyjnego.